21 juli 1915: Protestzomer in oorlogstijd

Vandaag exact honderd jaar geleden… was de eerste nationale feestdag de climax van een burgerprotest tegen de Duitse bezetting dat al enkele weken opflakkerde. De dagboekschrijvers vertellen over een van de grootste nationale betogingen die ons land heeft gekend, maar die toch vergeten is. Hieronder lees je dagboekfragmenten over 21 juli 1915 in Antwerpen, Brussel en Gent.

21 juli in Antwerpen - Paleis Meir

Meer lezen? Info over mijn boek Oorlogsdagen vind je via deze link.

Lees verder

Juni 1915: Verhitting in Mechelen en Gent

Vandaag honderd jaar geleden… stond ons land in rep en roer. eaba650a-fce9-11e4-b5b7-76c25d96eec5_originalIn verschillende fabrieken legden de arbeiders het werk neer. Ze weigerden om de Duitse oorlogsindustrie te blijven ondersteunen. In Mechelen reageerden de bezetters met een collectieve straf tegen de spoorstaking die eind mei was uitgebroken. Er werd een uithongeringsgebied ingesteld. Een blokkade tussen 3 en 11 juni moest de bevolking haar verzet doen opgeven. Maar het versterkte enkel de haat voor de bezetter. Dat was ook te merken in Gent toen een Duitse zeppelin te pletter stortte in Sint-Amandsberg. De vreugde bij de bevolking was bijzonder groot. Was het einde van de Duitse overmacht in zicht?

Lees verder

Mei 1915: De regeltjesoorlog

Vandaag honderd jaar geleden… was Vlaanderen in de ban van allerlei pestmaatregelen van de Duitse bezetters. Zo waren er allerlei verboden, gedwongen leveringen aan het leger en werd de bevolking verplicht in de eigen gemeente te blijven. Voor alles had je de juiste papieren nodig, voor vele verplaatsingen een officiële toelating. De dagboekschrijvers uit Oorlogsdagen penden hun frustraties neer in hun schriftjes, hieronder enkele fragmenten.

Lees verder

10-11 maart 1915: verwondering in oorlogstijd

Vandaag en morgen exact honderd jaar geleden… schreven twee dagboekschrijvers los van elkaar over nieuwigheden die ze enkel in oorlogstijd konden zien. Op 10 maart 1915 hoorde Georges De Tilloux over het neerstorten van een Duitse zeppelin, de volgende dag vertelde Jan De Belser over de speelse verzetsdaden van Antwerpse kinderen en de Duitse reactie.

Verankerde Duitse zeppelin - 1915

Lees verder

Kerst 1914: feestdagen onder Duitse bezetting

Vandaag exact honderd jaar geleden… waren de Belgen net als nu druk in de weer met de feestdagen. Bij hen waren er geen allerlaatste koopjesstress en voorbereidingsdrukte, maar vooral frustratie: Kerst en Nieuwjaar onder bezetting confronteerden de dagboekschrijvers met de bittere realiteit van de blijvende Duitse bezetting. Van een Kerstbestand was in bezet Vlaanderen geen sprake…

Lees verder

The week after: is het goed dat we massaal herdenken?

Exact één week geleden was het 11 november 1914.

De laatste drie maanden kreeg de Eerste Wereldoorlog eindelijk de volle aandacht die hij verdiende. Ik zeg ‘eindelijk’ want de Groote Oorlog heeft lang moeten vechten voor een plaatsje in onze collectieve geheugen. Je zou de met oorlogsboeken volgeladen boekhandels cynisch kunnen betreden, zeggende dat het een verzadiging is, dat er nu plots wel erg veel geschreven wordt over de Eerste Wereldoorlog en dat de auteurs dit doen om mee op de kar te springen en zo ook een aardig centje bij te verdienen. Maar beste cynici, ik zal jullie moeten teleurstellen: boeken schrijf je niet om er geld mee te verdienen. Dat het in diezelfde voorbije weken bijzonder slecht gaat in de boekenwereld, met ontslagen en verdwijnen van waardevolle uitgeverijen, doet pijn. Dat sommige knappe kleinschalige herdenkingsinitiatieven verdrongen worden door de massa-evenementen en grote musea, is jammer.

De overvloed mogen we niet verwijten aan het feit dat vandaag bijna elke auteur, elke gemeente en elke heemkundige kring iets doet met de Eerste Wereldoorlog.

Integendeel, die volgeladen boekhandels zijn het resultaat van jarenlang en devoot onderzoek, dat vooral door lokale specialisten is gevoerd. We mogen trots zijn op ons land. We zijn er in geslaagd om de honderdste herdenking van de Eerste Wereldoorlog aan te grijpen om een broodnodig historiografisch inhaalmanoeuvre te doen.

Waarom moeten we de massale herdenking dan toejuichen? Net omdat er zoveel aandacht is.

Lees verder