de 32 dagboekschrijvers

Leopold Slosse

Leopold SlosseSinds 1896 was hij de parochiepastoor van Rumbeke, waar hij tot zijn dood in 1920 trouw verbleef. Hij was al lang voor de oorlog bezig met de lokale gebeurtenissen bij te houden, onder andere in de Liber Memoralis, wat hij voorzette vanaf 1914. Hij was geen typische dagboekschrijver, hij wachtte vaak enkele dagen om dan een periode samen te vatten. na de oorlog liet hij zijn Memorale Rumbecanum inbinden, bewaarde het, maar veranderde niets aan de tekst. Hij voegde er wel foto’s en knipsels aan toe. Pas na veertig jaar werd het gepubliceerd.
Meer info? SLOSSE, Leopold, Oorlogsdagboek van Rumbeke in 1914-1918, Brugge: Genootschap voor Geschiedenis, 1962.

Jules Gits

Jules Gits in 1908Dokter Gits was ook politiek actief, onder meer als redacteur van het oppositieblaadje Boos Iseghem. Hij woonde in de Roeselaarsestraat 27, vlak bij de Grote Markt van Izegem. Samen met Jeanne Paret had hij zes kinderen. Hij wilde zijn dagboek al vanaf het begin uitgeven, maar heeft dit nooit mogen meemaken. Hij overleed in 1921. Jammer genoeg zijn enkel de in potlood geschreven pagina’s tot eind 1916 bewaard gebleven. Jean-Marie Lermyte gaf in 2000 het dagboek uit.

Meer info? LERMYTE, Jean-Marie, Het oorlogsdagboek van dokter Jules Gits. Izegem 14-18, 2 delen, Kortrijk: de Klaproos, 2000.

Gustave Vuylsteke

Ook het vierde dagboek werd geschreven in de buurt van het front in de streek van Gustave Vuylsteke - kort na oorlogRoeselare. In een boekje van 11,5 op 17 cm maakte Gustave Vuylsteke bijna dagelijks aantekeningen. Hij was zich bewust van het gevaar van en daarom schreef hij stiekem op het toilet. Zijn vader was veldwachter en zo was hij goed op de hoogte van de opeisingen. Ze woonden in de Oostrozebekestraat. Hij overleed in 1996 en vier jaar later gaf de lokale heemkundige kring het dagboek uit. Zijn zoon Godfried Vuylsteke bewaart het dagboek: ‘Mijn vader vertelde graag over zijn dagboek. Hij stelde dat hij overal kon geraken omdat hij zo jong was en niet opviel als hij op verkenning ging. Was hij 18 jaar geweest, zou hij als spion aanzien zijn.’

Meer info? VUYLSTEKE, Gustave, Mijn oorlogsdagboek. Meulebeke tijdens 1914-1918, Tielt: Roede van Tielt, 2000.

Felicien Vanhove

Felicien VanhoveHij kwam uit een groot gezin, maar enkel zijn zus Hortence en zijn moeder leefden nog toen de oorlog begon. Samen met zijn echtgenote Irma Vandenbroucke hield hij een schoenmakerij open in de Esenstraat 16. Ze hadden vijf kleine kinderen: Sylveer (°1905), Rachel (°1906), Anna (°1907), Laura (°1911) en Richard (°1913). Toen de oorlog begon was hij 43 jaar. Het dagboek werd in 2000 getranscribeerd en uitgegeven.Meer info? DEMARÉE, Jos, Oorlog in de Belgique. Het oorlogsdagboek van schoenmaker Felicien Vanhove uit Zarren 1914-1917, Reeks Grootvaders oorlog nr. 6, Koksijde: De Klaproos, 2000.
Download hier posters over WOI in de omgeving van Zarren/Diksmuide: Posters Oorlogsdagen Zarren

Stijn Streuvels

Stijn Streuvels in 1917 - bron DBNL.orgFrank Lateur, zoals hij echt heette, woonde samen met zijn vrouw Alida Staelens in Het Lijsternest in Ingooigem. Bij het begin van de oorlog hadden ze twee kinderen en een derde, Dina of Prutske, kwam er in 1916. Bij zijn vlucht naar Amsterdam in oktober 1914 kwam hij terecht bij de uitgeverij Van Veen. In ruil voor de opvang overhandigde hij het eerste deel van zijn dagboek. Reeds in 1915 verscheen het eerste deel van zijn dag- boek in De Vlaamsche Post, wat voor een polemiek zorgde omdat de krant onder de censuur van de Duitsers verscheen. Het maakte dat hij de rest van zijn aan- tekeningen vanaf februari 1916 liever voor zich hield. Andere dagboekschrijvers lazen het dagboek van Stijn Streuvel en zo beïnvloedde hij de manier waarop zij gingen schrijven.

Meer info?
STREUVELS, Stijn, In oorlogstijd. Het volledige dagboek van de Eerste Wereldoorlog, Brugge-Nijmegen: Orion/B. Gottmer, 1979.

Juliaan Fové

Juliaan FoveToen hij drie jaar pastoor van Stasegem was, brak de oorlog uit en hij besliste meteen om het parochiaal gedenkboek bij te houden. Op amper 43 bladzijdes vatte hij gevat samen wat er in de streek gebeurde. Toen kardinaal Mercier na de oorlog aan alle parochies vroeg om te verslagen wat er tijdens de oorlog bij hen was gebeurd, kon hij meteen op het voorstel ingaan.

Meer info? CAUWE, R., ‘Het Stasegemse oorlogsdagboek van pastoor Fové. 1914-1918’, in: De Leiegouw. Vereniging voor de studie van de lokale geschiedenis, taal en folklore in het Kortrijkse, jaargang 18, aflevering 2-3 (september 1976), p. 173-205.

Herman Bossier

In Brugge hield Herman Bossier een dagboek bij. Hij ging naar het college van Brugge en was een ijverige student met een voorliefde voor de Vlaamse literatuur. Hij begon zijn dagboek pas op 2 september 1915, maar verwees naar aantekeningen van daarvoor, die hij samenvatte in een terugblik vanaf het eerste oorlogsweekend. Zijn vader had een schoenwinkel in de Zuidzandstraat. In zijn dagboek meldde hij vaak zijn broer Walter en zijn zusje Elza. Ook zijn beste vrienden Léon en Egide komen regelmatig voor. Het dagboek is nooit gepubliceerd, maar diende wel al als bron voor het onderzoek van Luc Schepens.

Download hier posters over WOI in Brugge: Posters Oorlogsdagen Brugge

Zuster G.

Op de vijfde pagina van haar anoniem dagboek schreef de Zeebrugse zuster over een brief die ze naar de abt van Waterloo stuurde. ‘De brief brengt’, zo schreef ze poëtisch, ‘de letter G., de eerste letter van mijn naam, als geschenk mee.’ Ze verkoos anoniem te blijven. Het manuscript is nooit gepubliceerd en berust in de archieven van het In Flanders Fields documentatiecentrum. Historicus Sam Vanhalewijck identificeerde in 2013 zuster G. als de drieënveertigjarige Godelieve Deprez. Ze was een leerkracht in het kleine klooster, waar nog een zevental zusters verbleven.

Charles Castelein

Deze Oostendse tramconducteur was getrouwd met Alice Crous. Het koppel kreeg zes kinderen: Paul, Pella, Prosper, Pedro, Pia en Paula. Gedurende de oorlog pende Charles Castelein in een notaboekje bijna tweehonderd pagina’s vol, vaak in een moeilijk te ontcijferen geschrift vol dialecte en Franse woorden, soms zonder leestekens. Hij schreef onregelmatig, soms slechts over enkele dagen per jaar. Vandaag is het document in bewaring van kleinzoon Gustaaf Pilaeis.

Meer info? Stad Oostende publiceerde het dagboek in 1998 onder de redactie van Claudia Vermaut als onderdeel van Oostendse Historische Publicaties. De transcriptie is online raadpleegbaar (deze link).

Gerard Vandeveire

Gerard VandeveireVoor de oorlog zat de zestienjarige Gerard op internaat bij de Broeders van O.L.V. van Lourdes in Oostakker. Bij de inval werden de scholieren naar huis gestuurd. Zijn vader, Alfons, was gemeentesecretaris in Ursel en de enige ambtenaar op het secretariaat. Toen de bezetting begon, drong Alfons er bij zijn zoon op aan om niet naar school terug te gaan. Alfons sprak geen Duits, wat Gerard op school al had geleerd. Als tolk maakte hij de administratieve kant van de bezetting van dichtbij mee. Gerard schreef over zijn dagboek: ‘Wat er me precies toe aanspoorde een dagboek aan te leggen, is me ontgaan. Waarschijnlijk heb ik instinctief aangevoeld dat we voor niet te voorziene gebeurtenissen stonden.’ Gerard had een broer Georges en vier zussen Alfonsine, Irène, Rachel en Maria. Ze woonden in Urseldorp 51.

Meer info? VANDEVEIRE, Jozef, ‘Ursel tijdens de Europese oorlog van 1914-1918. Oorlogsdagboek door Gerard Vandeveire’, in: Appeltjes uit Meetjesland, nr. 55 (2004) p. 65-252.

August Van den Neste

August Van den NesteAugust Van den Neste verhuisde op het einde van de negentiende eeuw van de Eeklose jongensschool naar de burgerlijke stand van de stad. Dit was volgens de overheid de beste oplossing voor ongediplomeerde onderwijzers zoals August. In 1906 trouwde hij met een befaamde vroedvrouw uit Eeklo, Virginie Verbiest. Tijdens hun huwelijksreis begon August met zijn dagboek. Hij titelde zijn noti- ties in het zwarte notitieschrift Familieaanteekeningen. Drie jaar later kreeg het koppel hun enige kindje: Yolanda. Toen de oorlog uitbrak, begon de August Van den Neste regelmatiger te noteren. In 2006 publiceerde de lokale heemkundige kring het door vocht beschadigde dagboek.

Meer info? DECLERQ, Rudolf, ‘Familieaantekeningen. Oorlogsdagboek August Van den Este’, in: Appeltjes uit Meetjesland, nr. 57 (2006), p. 35-114.

Virginie Loveling

Virginie LovelingHet jaar voor de oorlog nam ze afscheid van het schrijfsmetier om te genie- ten van haar pensioen in haar woning in de F. Van Marnixstraat 18 nabij het Citadelpark. Toen de oorlog uitbrak, besloot ze al snel om heimelijk een dagboek bij te houden. Ze vertelde het aan niemand en bleef heel de oorlog bevreesd om betrapt te worden. Ze schreef vaak over haar meid, haar nicht Alice en haar twee Duitsers: neef Rudolf en de ambulancier die in het begin van de bezet- ting werd ingekwartierd bij haar. In 2005 werd het gepubliceerd en het is inte- graal op de website dbnl.org te raadplegen. Het manuscript wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek Gent.

Meer info? VAN PETEGHEM, Sylvia en STYNEN, Ludo (red.), Oorlogsdagboeken Virginie Loveling: 1914-1918. Een vrouw vertelt over haar Eerste Wereldoorlog, Antwerpen: Manteau, 2005. Het boek is in 2013 opnieuw uitgegeven en kan je hier bestellen.

Arnold De Coninck

Arnold De ConinckZijn twee dochters ontdekten een ‘oude omslag handgeschreven notities’ van hun vader. Al snel bleek het te gaan om een driedelig dagboek. Arnold De Coninck begon zijn impressies neer te pennen in een notaboekje toen de Duitsers België binnenvielen tot 22 september. Op 25 maart 1915 begon hij een tweede notaboekje dat hij net geen twee jaar volhield. Hij woonde in Stationstraat 9. Over de laatste oorlogsmaand schreef Arnold in de late jaren zestig een verslag. Hij noteerde alles in het Frans en later vertaalde hij zelf zijn tweede dagboek en zijn verslag van november 1918 naar het Nederlands. Onder het toezicht gemeentearchivaris Jeroen Trio werden de drie delen uitgegeven.

Meer info? TRIO, Jeroen, Dagboek Arnold De Coninck 1914-1918. Gebeurtenissen en feiten van Wetteren en omgeving, Wetteren: dienst Archief Wetteren, 2010.

Download hier posters over WOI in de omgeving van Wetteren: Posters Oorlogsdagen in Wetteren

Alfons Van der Heyden

alfons-van-der-heyden‘Ik zelf tekende alle gebeurtenissen op’, schreef Alfons zeventig jaar na de feiten, ‘op kleine blaadjes of op een groot schrijfboek van m’n pa gekregen’. Na de oorlog raakten zijn aantekeningen zoek. Pas in 1984 vond hij een gedeelte terug en transcribeerde hij het en vulde de leemtes aan met zijn herinneringen. Hij groeide op aan de oostoever van de Dender in een werkmansbuurt, in de Moorselbaan 86. Zijn vader hield daar een herberg open en was een bekende wijkbewoner. Met zijn negen kinderen had hij samen met zijn vrouw de handen vol.

Meer info? De situatie in Aalst wordt door Dirk Meert (deze link) verteld in zijn boek Aalst 1914-1918. Het leven in een stad onder Duitse bezetting, uitgegeven in samenwerking met de Erfgoedcel Aalst.

Waar Cortvrindt

Waar CortvrindtZijn naam was Eduard Cortvrindt, maar in Denderleeuw stond hij bekend als ‘Commesseirens Waar’. Traditioneel werd de eretitel commissaris aan een rijke pachter gegeven. Hij huwde met Maria-Louise Redant en samen kregen ze eerst zeven meisjes en daarna vijf jongens. Twee dochters zaten in klooster en zijn vrouw was sterk betrokken in de lokale kerkgemeenschap. Drie dochters waren korsettenmaaksters in de korsetschool die een deel was van de woning van de familie Cortvrindt. Hij meldde vaak zijn drie zonen Gustave, René en Louis, die hem hielpen op het veld. Hij woonde in de huidige Guido Gezellelaan 46, dicht bij het station. Zijn dagboek is vandaag in het bezit van kleindochter Céline en werd in 1999 gepubliceerd.

Meer info? DEMETSEMAERE, Wilfried, Denderleeuw tijdens de Eerste Wereldoorlog. Naar het dagboek van Eduard Cortvrindt, s.l.: Uitgeverij De Krijger, 1999.

Louis Lindemans

042Hij was de directeur van het Opwijkse pensionaat, dat regelmatig door de Duitsers werd bezet. Samen met zijn vrouw Constance de Waepenaert de Kerrebrouck en zijn elf kinderen woonde hij in het huis. Vooral zijn zonen, leraar Jan (°1888), oorlogsvrijwilliger Paul (°1890) en priester Leon (°1893) kwamen in zijn verhaal voor. Met de hulp van kleinzoon Leo Lindemans werd het dagboek in 2004 door de lokale heemkundige kring uitgegeven.

Meer info? LUYPAERT, Ingo e.a., Getuigenissen van de ‘andere oorlog’: Opwijk en Mazenele (en omstreken), 1914-1918, Opwijk: Heemkring Opwijk-Mazenzele, 2004.

Léon Van Haelst

Léon Van HaelstHélène Van Haelst bewaarde het dagboek van haar vader Léon. In drie school- schriften noteerde hij gedetailleerd wat hij in het grensdorpje Stekene meemaakte. Hij herwerkte de helft van het dagboek in een tweede versie, tot 29 augustus 1916. Uiteindelijk maakte hij na de oorlog een derde versie, waarbij hij pentekeningen voegde. Bij het uitbreken van de oorlog was Léon Van Haelst als arts en schepen een bekend figuur in Stekene. Het dagboek en de herwerkte versies werden door de heemkundige kring d’Euzie in veertien delen gepubliceerd in de jaren ’90.

Meer info? BUYSE, John en DULLAERT, Luc (red.), ‘Oorlogskroniek van dr. Léon Van Haelst’, in: d’Euze. Tijdschrift van de Heemkundige Kring van Stekene, van 12e (1992) tot 16e jaargang (1997), Stekene: Heemkundige Kring d’Euzie vzw. Website d’Euzie: deze link. En via deze link kan je enkele kleurentekeningen van Léon Van Haelst bewonderen.

Rafaël Waterschoot

Rafaël WaterschootBij het opruimen van de inboedel van zijn grootvader, ontdekte Jean-Marie De Wilde het dagboek. Toen hij het doorbladerde besliste hij om het te transcriberen. Zijn onderzoek verspreidde hij op Facebook, om het hele dagboek beschikbaar te stellen op de website http://www.oorlogsdagboek.org. Het oorlogsverhaal van Rafaël werd een familie-epos, met een liefdeshistorie op de achtergrond. Rafaël woonde met zijn broer Albert en de anderen kinderen bij zijn ouders in de Collegestraat 40, vlak bij zijn geliefde Leonie in de Tabakstraat 2.

Meer info? De website van Jean-Marie De Wilde

Download hier posters over WOI in Sint-Niklaas: Posters Oorlogsdagen in Sint-Niklaas

Benedictus Van Doninck

Benedictus Van DoninckOp zijn 19 jaar trad hij in de cisterciënzersabdij in Bornem. Hij kreeg zijn pries- terwijding in 1883 en mocht theologie gaan studeren in Oostenrijk, waardoor hij het Duits machtig was. Toen de oorlog begon was hij 55 jaar. Pater Van Doninck koos ervoor om vier jaar lang in de abdij te blijven om zijn bibliotheek te kun- nen verzorgen. De bezetting was constant aanwezig, zeker met de vele ingekwar- tierde soldaten. Hij noemde zijn woonst zelfs ‘de abdij-kazerne’. Van Doninck schreef zijn oorlogservaringen op kleine blaadjes papier neer, die hij gemakkelijk kon verbergen bij Duitse controles.

Meer info? Het archief- en documentatiecentrum van Bornem transcribeerde het manuscript en plant een uitgave tijdens de honderd- ste verjaardag van de oorlog.

Willy Oomes

Sinds maart 1913 hield deze jonge Antwerpenaar een dagboek bij met daarin vooral nieuwsfeitjes uit de kranten. Toen de oorlog begon voegde hij kranten- knipsels, bidprentjes en allerlei bonnetjes toe aan zijn soms dagelijkse, soms maandelijkse samenvattingen van de belangrijkste oorlogsfeiten aangevuld met eigen belevingen. Willy bleef dit doen tot zijn laatste intekening van 15 januari 1926. Hij woonde in de Montignystraat 69. Het originele dagboek ligt in het stadsarchief van Antwerpen (GF#943). Het is nooit gepubliceerd.

Karel Resseler

Ook Karel Resseler was een leergierige jongeman die de oorlogsactualiteit op de voet volgde. Omdat hij in de drukkerij en binderij zijn vader moest helpen kon hij regelmatig niet naar school gaan. Soms waren zijn stukken zo journalis- tiek, dat we durven vermoeden dat hij ambities had in die richting. Zijn vader was journalist, wat maakte dat hij meer wist dan zijn leeftijdgenoten. Pas vanaf 1916 schreef hij vaker, ook al was dit zeker nog niet dagelijks. Het gezin Resseler woonde bij de drukkerij in de Lange Nieuwstraat 48 en in 1916 kochten ze een huis in de Prinsstraat 20. Onder redactie van kleinzoon Walter Resseler en Benoit Suykerbuyk, werd het dagboek in 2008 gepubliceerd.

Meer info? RESSELER, Karel, Dagboek van een bezette stad. Antwerpen onder de pinhelmen 1914-1918, Brasschaat: Pandora, 2008.

Felix Boon

Boon_portret_viaPierreVerstraeten_20140811Luc Verwilghen vond enkele jaren geleden in de oude schrijftafel van zijn groot- vader Felix Boon een lijvige bundel papieren. Zijn grootvader had hierover nooit verteld. Hij schonk het Franstalige dagboek van 1236 pagina’s aan het Leuvense universiteitsarchief (PP Boon 1/A en 1/B). Dit dagboek is nooit gepubliceerd en werd slechts deels ingelezen. Als Leuvense wijnhandelaar kwam Felix Boon vaak in contact met de Duitse liefhebbers. Hij was 28 jaar en woonde in de Justus Lipsiusstraat. Felix Boon huwde in 1912 met Marie-Louise Carrette. Ze kregen vijf kinderen, Marie-José (1913), Germaine (moeder van Luc, 1914), Elisabeth (1916), Michel (1918) en François (1919). Het dagboek kon door zijn lijvige omvang en anderstaligheid niet volledig worden geanalyseerd. Hopelijk kan dit boek een aanzet zijn om het heel persoonlijke en gedetailleerde dagboek te transcriberen.

Jan De Belser

Als onderwijzer was Jan De Belser een vooraanstaand figuur in het kleine Heikant, een gehucht in Berlaar. Hij woonde in de Heistraat 73 en groeide op in Schriek, waar zijn moeder en broer bleven wonen. Samen met Maria Papen, kreeg hij vier dochters: Gaby, Rafke, Maria en Paula. In zijn dagboek ging hij zorgvuldig te werk. Hij schreef 435 A3-pagina’s vol, veelal met getuigenissen die hij hoorde tijdens zijn vele tochten door de streek. Het dagboek werd gebruikt voor het onderzoek van René Patteet.

Jan Verhaegen

Jan VerhaegenHerman Verhaegen las enkele jaren geleden opnieuw de geschriften die zijn grootvader tijdens de oorlog bijhield. De aantekeningen worden bewaard in het Mechelse Stadsarchief in het archief van Jan Verhaegen (Varia. 988). Jan Verhaegen woonde in de Nattenhofstraat 13 en werkte als verzekeringsbeambte in Brussel. Het dagboek werd volledig getranscribeerd, maar nooit gepubliceerd. Ik leerde het bijzondere document kennen via historicus Geert Clerbout.

Meer info? CLERBOUT, Geert, Oorlog aan de Dijle. Mechelen tijdens de Eerste Wereldoorlog, Kessel-lo: Van Halewyck, 2012. Bestellen via Standaard Boekhandel.

August Van Roey

August Van Roey, later gekend als Jozef, behoorde tot een familie clerici. Hij gaf als priester godsdienst aan het atheneum van Elsene. In september 1914 vluchtte hij samen met zijn familie naar Tilburg. Tijdens de oorlog reisde hij regelmatig rond in Vlaanderen, vooral naar zijn geboortedorp Vorselaar, naar Geel en naar zijn broer Louis die onderpastoor was in Aarschot. Het ongepubliceerde dagboek wordt bewaard in het Leuvense universiteitsarchief.

Karel Van de Woestijne

3300_woestijjne2De bekende schrijver, dichter en journalist hield zijn dagboek maar vol tot 26 februari 1915. Toen schreef hij: ‘Ik zit aan de haard te bibberen, hoest en proest.’ Waarschijnlijk was het zijn tuberculose die hem noopte te stoppen. Toch is het mogelijk om aan de hand van losstaande teksten en brieven een soort van dag- boek te reconstrueren tot oktober 1918. Dagboekfragmenten en andere geschrif- ten verschenen tijdens de oorlog in de vaak gelezen Nederlandse krant NRC. De bundeling van het dagboek, de artikelen en brieven werd in 1950 uitgegeven en is op de website dbnl.org raadpleegbaar.

Meer info? VAN DE WOESTIJNE, Karel, Verzameld werk. Deel 8. Het dagelijksch brood II. Dagboeken en brieven over den oorlog 1914-1918, Bussum: C.A.J. Van Dishoeck, 1950.

Frans Meeus

Frans MeeusAls hoofdgeneesheer en directeur van de Geelse kolonie voor zwakzinnigen, behoorde Frans Meeus tot de sociale top van onze samenleving. Hij had con- tacten met de politieke en economische elite, waarmee hij onder andere verga- derde over de ondersteuning van zijn gesticht. Dokter Ari Feijen, de kleinzoon van Frans Meeus, bewaart tot vandaag het egodocument. Zijn eigen kleinzoon, Thomas Feijen, schreef in 2012 zijn masterproef Frans Meeus als geneesheer-bestuurder van de Rijkskolonie in Geel (1909-1919) aan de Universiteit Antwerpen. Hij gebruikte ook het dagboek van zijn betovergrootvader, dat in de jaren zeventig werd getranscribeerd. Die transcriptie berust in het Archief van het Openbaar Psychiatrisch Ziekenhuis van Geel.

Ferdinand Kemps

Ferdinand KempsHij was onderwijzer in Balen en was actief in de lokale geschiedschrijving. Daarom is het niet verwonderend dat hij in 1919 zijn verslag liet verschijnen onder het pseudoniem ‘Is. Van Baelen’. Oorlogsgebeurtenissen in mijn dorp ver- haalde over het dagelijkse leven in Balen. Studium Generale nam de belangrijkste fragmenten op in het boek Balen tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Meer info?  MERTENS, Kamiel, Balen tijdens de Eerste Wereldoorlog, Balen: Studium Generale vzw, 2008 (hier bestellen). DIERCKX, René, ‘Meester Kemps’, in: Driemaandelijks tijdschrift van Heemkundige Kring Balen, nr. 51 (juni 1992), p. 5-9.

Karel Helsen

Karel HelsenIn Mol stond de aalmoezenier bekend als ‘pastoor Helsen de oude’. De ‘jonge’ was immers zijn jongere neef met dezelfde naam. Na een carrière als leerkracht in het Antwerpse Berchem, kon hij terugkeren naar zijn geboortedorp als aalmoezenier van het nieuwe gasthuis aan het Rondplein in Mol. Samen met de zusters leidde hij vanaf 1898 het ziekenhuis. Hij was een graag gezien en bekend figuur in Mol en woonde nabij het gasthuis. Vanaf 1 augustus 1914 hield pastoor Helsen een dagboek bij in twee schoolschriftjes.

Meer info? Onder de redactie van Kamiel Mertens

werd ‘Oorlogsdagboek van aalmoezenier Karel Helsen’ uitgegeven.

MERTENS, Kamiel, Mol in de Eerste Wereldoorlog door de ogen van tijdsge

tuigen, Balen: Studium Generale vzw, 2009. Het boek kan je op de website van Studium Generale bestellen (deze link).

Mon Van Eynde

14-Van EyndeEdmond Van Eynde was een bijzondere man. Hij woonde celibatair samen met zijn meid Julia op de Molse Markt 15. Hij bleef heel zijn leven kandidaat-notaris. Na de oorlog plakte iemand enkele pagina’s van het dagboek toe en wiste zinsdelen uit. Waarschijnlijk deed Mon dit zelf. Hij behoorde tot de Franstalige burgerijklasse van Mol. Toch schreef hij in het Nederlands, met tal van spellingsfouten en vreemde zinconstructies. Net als de andere dagboekschrijvers, dikte hij zijn beschrijvingen graag aan met literaire verwoordingen.

Meer info? MERTENS, Kamiel, Mol in de Eerste Wereldoorlog door de ogen van tijdsgetuigen, Balen: Studium Generale vzw, 2009. Het boek kan je op de website van Studium Generale bestellen (deze link).

Nicolaas Theelen

Nicolaas Theelen-BilisiumNicolaas Theelen en Eugenie Michiels hadden maar liefst elf kinderen. Vier van hen overleden als peuter of kind. Paul (1879) was de oudste en bleef tijdens de oorlog samen met Jeanne (1885) en Anna (1888). Nicolaas werd tijdens de oorlog verscheurd doordat hij zijn drie dochters Phina (1886), Antonia (1895) en Elisabeth (1897) naar Engeland stuurde om daar een veilig onderkomen te vinden, terwijl zijn zoon Frans (1885) zich op 19 februari 1915 aanmeldde als oorlogsvrijwilliger. De journalist hield een uiterst gedetailleerd verslag bij van de oorlog, maar hield dit om onduidelijke redenen maar vol tot de herfst van 1915. In 2011 ontcijferde Kamiel Mertens kleine notitieboekjes van Theelen.

Meer info? MERTENS, Kamiel, Limburg in de Eerste Wereldoorlog. De oorlogsdagboeken van Nicolaas Theelen, Balen: Studium Generale vzw, 2011. Het volledige dagboek is te bestellen via de website van Studium Generale (deze link).

Georges De Tilloux

Georges De TillouxAls fruittelende landbouwer bewoonde hij een oude hoeve in het centrum van Ordingen. Hij leefde alleen en werd na de oorlog actief in de lokale politiek. Onder de redactie van Kamiel Mertens werd zijn dagboek in 2012 gepubliceerd. Het originele dagboek wordt nog steeds bewaard bij zijn kleinzoon Jacques Antheunis.

Meer info? MERTENS, Kamiel, Sint-Truiden in de Eerste Wereldoorlog. Bronnenboek, Balen: Studium Generale vzw, 2012. Het dagboek is getranscribeerd door Kamiel Mertens als onderdeel van zijn studie over Sint-Truiden tijdens WOI (deze link).

Een gedachte over “de 32 dagboekschrijvers

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s